Με δεδομένο ότι κάτι τέτοιο δεν έχει επαναληφθεί στην 11χρονη ιστορία της Ευρωζώνης, δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη διαδικασία για τη διάσωση.
Οι Ευρωπαίοι θα κληθούν να δημιουργήσουν ένα νέο μηχανισμό. Σύμφωνα με το Reuters, οι επιλογές που έχουν στα χέρια τους οι αξιωματούχοι των Βρυξελλών είναι τέσσερις, αλλά θα μπορούσε τελικά η λύση που θα επιλεγεί να είναι ένας συνδυασμός κάποιων εξ αυτών.
Κονδύλια στήριξης
Σύμφωνα με τον προϋπολογισμό του 2007-2013, η Ελλάδα πρόκειται να λάβει 20,21 δισ. ευρώ σε κοινοτικά κεφάλαια στήριξης στο διάστημα αυτό. Όσα χρήματα δεν έχουν εκταμιευτεί έως σήμερα, θα μπορούσαν να δοθούν μαζεμένα, κατόπιν απόφασης της Κομισιόν. Έως και τα τέλη του Ιανουαρίου, υπολογιζόταν ότι η Ελλάδα είχε να λαμβάνει 18,07 δισ. ευρώ, τα οποία δεν είχαν εκταμιευτεί.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι αυτή η λύση έχει εφαρμοστεί για χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, οι οποίες πέρυσι έλαβαν 7 δισ. ευρώ σε κοινοτικά κονδύλια στήριξης για να αντιμετωπίσουν την κρίση.
Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η οποία ανήκει στις κυβερνήσεις των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει τη δυνατότητα να αντλεί χρήματα από τις αγορές σε χαμηλό κόστος (γιατί απολαμβάνει τη στήριξη των κυβερνήσεων). Διαθέτει τους πόρους αυτούς σε διάφορα έργα που γίνονται μέσα στην ΕΕ.
Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος για την αντιμετώπιση της κρίσης, η ΕΤΕπ ενίσχυσε το δανεισμό της προς τις χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης κατά 40% το 2009, στα 11,5 δισ. ευρώ. Κάτι ανάλογο μπορεί να γίνει και στην περίπτωση της Ελλάδας.
Επιπλέον, η ΕΤΕπ θα μπορούσε να δανειστεί χρήματα από τις αγορές και να τα χρησιμοποιήσει για να αγοράσει ελληνικά ομόλογα. Η λύση αυτή θα μπορούσε να «περάσει» όχι ως διάσωση, αλλά ως επενδυτική απόφαση, με δεδομένο ότι τα ελληνικά ομόλογα προσφέρουν πλέον υψηλές αποδόσεις.
Σε κάθε περίπτωση, για μία τέτοια κίνηση θα απαιτηθεί η συμφωνία του Ecofin.
Κρατικά δάνεια
Οι εκτός Ευρωζώνης χώρες της ΕΕ μπορούν να λάβουν ενίσχυση από έναν κοινοτικό λογαριασμό πληρωμών ύψους 50 δισ. ευρώ. Η Ουγγαρία, η Ρουμανία και η Λετονία έχουν καταφύγει έως τώρα στη λύση αυτή, όμως, οι κανόνες που ισχύουν μέχρι σήμερα, δεν προβλέπουν την παροχή ενίσχυσης μέσω της συγκεκριμένης διόδου προς χώρες της Ευρωζώνης.
Πολύς λόγος γίνεται επίσης και για την εγγύηση του ελληνικού χρέους από τις κυβερνήσεις της ΕΕ, κάτι που θα επιτρέψει στην Αθήνα να δανεισθεί χρήματα από τις αγορές με χαμηλό κόστος. Όμως, η ευρωπαϊκή νομοθεσία απαγορεύει κάτι τέτοιο, αναφέροντας ότι «η ένωση δεν θα πρέπει να θεωρείται υπεύθυνη ή να αναλαμβάνει τις υποχρεώσεις των κεντρικών κυβερνήσεων» και έτσι, για το σενάριο αυτό θα πρέπει να βρεθεί ειδική φόρμουλα (όπως π.χ. η συγκεκριμένη εγγύηση για μία ειδική έκδοση).
Οποιαδήποτε άμεση διάσωση της Ελλάδας θα ήταν δύσκολο να σταθεί νομικά, εκτός ενδεχομένως από την αγορά ελληνικών ομολόγων εκ μέρους των άλλων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων στην πρωτογενή και δευτερογενή αγορά. Οι αντιδράσεις των φορολογούμενων της ΕΕ θα πρέπει να θεωρούνται βέβαιες, όμως, οι κυβερνήσεις θα μπορούσαν να «πουλήσουν» την κίνησή τους αυτή ως επενδυτική.
Ευρω-ομόλογο
Αυτό το σενάριο κυκλοφορεί στην αγορά εδώ και λίγους μήνες και προβλέπει την έκδοση κοινών ευρωπαϊκών ομολόγων. Έτσι μπορούν να αντληθούν από τις αγορές κεφάλαια με χαμηλό κόστος και ένα μέρος από αυτά να δοθούν στην Ελλάδα.
Ο πρόεδρος του Eurogroup έχει προτείνει να καλύπτεται το 40% των δανειακών αναγκών της Ευρωζώνης μέσω κοινών ομολόγων, τα οποία θα έχουν την εγγύηση ολόκληρης της νομισματικής ένωσης.
Όμως, όταν το σενάριο έπεσε στο τραπέζι στις αρχές του 2009, σημειώθηκαν έντονες αντιδράσεις από τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ολλανδία. Μένει να δούμε εάν η άποψή τους έχει αλλάξει έκτοτε, με δεδομένη την επιδείνωση της θέσης της Ελλάδας.
Σχόλια Αναγνωστών