«Θέλω τη ζωή μου πίσω». Αυτή ήταν η φράση που έβαλε ταφόπλακα στην καριέρα του διευθύνοντος συμβούλου της BP, Tony Hayward. Ο 53χρονος Βρετανός γεωλόγος και η εταιρεία την οποία διοικούσε έγιναν ο «υπ’ αριθμόν ένα εχθρός του έθνους» στις ΗΠΑ, όταν μετά τη φονική έκρηξη σε εγκαταστάσεις εξόρυξης πετρελαίου, στον Κόλπο του Μεξικού, προκλήθηκε τεράστια διαρροή και πρωτοφανής οικολογική καταστροφή σε ολόκληρη την περιοχή.
Μετά από τρεις μήνες ατυχών χειρισμών και επικοινωνιακών λαθών, ο Hayward έχασε τελικά τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου της εταιρείας στην οποία δούλευε εδώ και 28 χρόνια.
Με διδακτορικό στη γεωλογία, ο Hayward αρνήθηκε από νεαρή ηλικία μία ακαδημαϊκή καριέρα για να δουλέψει στην BP. Η εταιρεία τον έβαλε σε ένα αεροπλάνο και άρχισε να τον στέλνει από τη μια γωνιά του πλανήτη στην άλλη, προκειμένου να δοκιμάσει διάφορα πετρώματα, ψάχνοντας για πετρέλαιο. Ο τότε διευθύνων σύμβουλος John Browne διέγνωσε τελικά το ταλέντο του και τον ενέταξε στην ομάδα των στενών συνεργατών του, τις «Χελώνες», όπως τους αποκαλούσε χαϊδευτικά, εμπνευσμένος από το καρτούν «Χελωνονιντζάκια».
Ως επικεφαλής ερευνών και παραγωγής και αργότερα διευθύνων σύμβουλος της BP, ο Hayward χαρακτηριζόταν συχνά ήσυχος και καλόβολος. Προτιμούσε να πίνει μπίρες με τους εργάτες των πετρελαιοπηγών, παρά να απολαμβάνει ακριβά κρασιά με πρωθυπουργούς και προέδρους, όπως συνήθιζε ο Brown.
Αυτό δεν ήταν το μοναδικό σημείο στο οποίο διέφερε από τον προκάτοχό του. Αναλαμβάνοντας τα ηνία της BP, o Hayward ήταν αποφασισμένος να εφαρμόσει την αρχή «Επιστροφή στα βασικά», εστιάζοντας στην ασφάλεια και την αξιοπιστία και παίρνοντας αποστάσεις από την έως τότε στρατηγική της εταιρείας. Όμως, τα σχέδιά του ναυάγησαν τις πρώτες πρωινές ώρες της 21ης Απριλίου 2010, όταν ενημερώθηκε τηλεφωνικά για το δυστύχημα στις εγκαταστάσεις στον Κόλπο του Μεξικού, όπου είχαν χάσει τη ζωή τους 11 υπάλληλοι της BP.
Από την πρώτη στιγμή οι χειρισμοί του Hayward υπήρξαν λανθασμένοι. Υποτίμησε το μέγεθος της διαρροής πετρελαίου και την έκταση της οικολογικής καταστροφής, με αποτέλεσμα να εκτεθεί ανεπανόρθωτα και να εξοργίσει τους κατοίκους των περιοχών που επλήγησαν από την πετρελαιοκηλίδα. «Ο Κόλπος του Μεξικού είναι ένας μεγάλος ωκεανός. Η ποσότητα του πετρελαίου και των διαλυτικών που ρίχνουμε είναι μικροσκοπική σε σχέση με το συνολικό όγκο του νερού», έλεγε το Μάιο. «Η συνολική οικολογική επίπτωση θα είναι πολύ, πολύ μικρή», διαβεβαίωνε λίγες ημέρες αργότερα.
Βέβαια, κανένα σχόλιο δεν θεωρήθηκε πιο προκλητικό από το «Θέλω τη ζωή μου πίσω» που προφανώς απερίσκεπτα ξεστόμισε όταν τον ρώτησαν τι θα έλεγε στους κατοίκους της Λουϊζιάνας.
Όπως απερίσκεπτη θεωρήθηκε και η απόφασή του να πάει για ιστιοπλοΐα, την ώρα που η εταιρεία του αντιμετώπιζε μια τέτοια κρίση. Μετά και από αυτό, η τύχη του ήταν πια προδιαγεγραμμένη, αφού ακόμα και ο πρόεδρος Obama έφτασε να δηλώσει πως εάν ο Hayward δούλευε για εκείνον, θα είχε απολυθεί. Τελικά, η απόφαση ανακοινώθηκε και επίσημα την Τρίτη, μαζί με τα αποτελέσματα της BP, που έδειχναν τις μεγαλύτερες ζημιές που έχει παρουσιάσει ποτέ βρετανική εταιρεία.
Ένας αιώνας ιστορίας και ατυχημάτων
Η στρατηγική του John Browne υπήρξε επιθετική, με ριψοκίνδυνα και ακριβά projects, τα οποία ωστόσο πέτυχαν να υπερδιπλασιάσουν την τιμή της BP και να τριπλασιάσουν το μέρισμά της. Όμως, για να επιτύχει αυτά τα εντυπωσιακά αποτελέσματα, ο Browne άρχισε αιματηρές περικοπές κόστους, οι οποίες, όπως φάνηκε, έφεραν και πολλές «εκπτώσεις» στον τομέα της ασφάλειας.
Μία τεράστια έκρηξη στο Τέξας Σίτυ, το Μάρτιο του 2005 σήμανε την αρχή του τέλους για τη διοίκηση Browne, αφού σκότωσε 15 άτομα και τραυμάτισε 170. Ακολούθησαν βέβαια και άλλα ατυχήματα που έπληξαν τη φήμη της BP. Τον Ιούλιο του ίδιου έτους η τεράστια πλατφόρμα πετρελαίου της εταιρείας στον Κόλπο του Μεξικού, η οποία κόστιζε 1 δισ. δολάρια και σκόπευε να εξασφαλίσει στην BP σαφές προβάδισμα έναντι του ανταγωνισμού, εμφάνισε επικίνδυνη κλίση, χτυπημένη από έναν τυφώνα, που αποκάλυψε την προχειρότητα της κατασκευής της.
Ο σωτήρας από τις ΗΠΑ
Στην πιο δύσκολη στιγμή της ιστορίας της, η BP εναποθέτει τις ελπίδες για την επιβίωσή της σε έναν Αμερικανό. Ο νέος της επικεφαλής, εξάλλου, ο Robert Dudley μεγάλωσε στο Μισισιπή και πέρασε τα καλοκαίρια του ψαρεύοντας και κολυμπώντας στον Κόλπο.
Για τους κατοίκους της περιοχής που εξοργισμένοι κοιτούν την τεράστια οικολογική και οικονομική καταστροφή, είναι ένα πρόσωπο πολύ πιο συμπαθές από τον Βρετανό προκάτοχό του. Βέβαια, για να κερδίσει τη μάχη που αυτή τη στιγμή δίνει η BP στις ΗΠΑ, ο Dudley θα χρειαστεί να επιστρατεύσει κάτι περισσότερο από τη χαρακτηριστική προφορά του Αμερικανού Νότου με την οποία μιλά.
Σχόλια Αναγνωστών