Ισοτιμία

Της Ρίτας Ζαχαριάδου

Ενώ πληθαίνουν οι επενδυτικές προτάσεις για την αγορά νερού (περιλαμβανομένων των εταιρειών αξιοποίησης, προμήθειας και τεχνολογίας νερού) και τα διεθνή funds υπόσχονται έως και 30% αποδόσεις σε βάθος πενταετίας, η ελληνική κυβέρνηση εξακολουθεί να φυλάει στα συρτάρια της σχέδια αποκρατικοποίησης των ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ.

Η κυβέρνηση έχει βάλει ψηλά στη λίστα των αποκρατικοποιήσεων τις εταιρείες ύδρευσης (τόσο το ΔΝΤ όσο και η Ε.Ε. δεν ασκούν έντονη πίεση), αλλά δεν αποφασίζει προς το παρόν να ανοίξει τα χαρτιά της Απλώς διαμηνύει πως ακόμη και αν παραχωρήσει σε στρατηγικό επενδυτή το μάνατζμεντ για ορισμένο χρονικό διάστημα, θα εξακολουθήσει να διατηρεί υψηλά ποσοστά συμμετοχής της στις ΕΥΑΘ (στην οποία έχει τώρα 74%) και ΕΥΔΑΠ (όπου έχει 61%) .

Σχέδια

Έντονο παραμένει το ενδιαφέρον από τις Suez Environment και Veolia να συμμετάσχουν σε επενδύσεις διαχείρισης υδάτινων πόρων, σε συνεργασία με τοπικούς εταίρους πανελλαδικά. Κοινό όραμα η επέκταση στην αγορά των Βαλκανίων με συμμετοχή που αρχικά δεν θα ξεπερνούσε τα 20% και με προοπτική σε βάθος χρόνου αυτή να φτάσει το 40%. Θέλουν όμως να μπουν και στο μετοχικό κεφάλαιο της ΕΥΔΑΠ. Οι εκλογές του περασμένου Οκτωβρίου πάγωσαν κάθε πρωτοβουλία. Οι πρώτες σκέψεις της κυβέρνησης της ΝΔ έκαναν λόγο για διάθεση πακέτου μετοχών μέσω του Χ.Α. για την ΕΥΑΘ και την ΕΥΔΑΠ. Δηλαδή ποσοστού 20% μέσω Χρηματιστηρίου και ενός 5% με placement, με παράλληλη διατήρηση του μάνατζμεντ από το Δημόσιο.

Το σχέδιο αυτό δεν φαίνεται να βρίσκει ανταπόκριση παρά τις διαρροές για συζητήσεις με στρατηγικούς επενδυτές. Επί πολλά χρόνια απαξιωμένοι, χωρίς επενδυτικό ενδιαφέρον, οι δύο κρατικοί φορείς ύδρευσης-αποχέτευσης παρακολουθούν τις πολυεθνικές να πλουτίζουν ακόμη και από την εκμετάλλευση των ελληνικών πηγών νερού.

Οι ελλείψεις των εταιρειών σε δίκτυο και υψηλή τεχνογνωσία, όσον αφορά την εκτέλεση των απαιτούμενων έργων, παραμένουν. Άλλωστε οι προτεραιότητες της ΕΥΑΘ για τα μεγάλα έργα που έχουν εξαγγελθεί για τη Θεσσαλονίκη παραμένουν σε εκκρεμότητα, παρά τη μεγάλη ανάγκη να επεκταθεί το διυλιστήριο, να συντηρηθεί ο βιολογικός καθαρισμός και να κατασκευαστεί δίκτυο ύδρευσης 50 χλμ. στην Πυλαία.

Κάμψη και το 2010 στα εμφιαλωμένα

Με μέσο ετήσιο ρυθμό 12% η εγχώρια κατανάλωση εμφιαλωμένου νερού ακολούθησε ανοδική πορεία την περίοδο 1990-2008. Περισσότερα από 1,3 δισ. λίτρα εμφιαλωμένο νερό καταναλώνονται ετησίως στην Ελλάδα. Το σχέδιο εισόδου και των δημόσιων οργανισμών στην εν λόγω αγορά, και μάλιστα με εξαγωγικό προσανατολισμό, ώστε να καλυφθούν αγορές όπως της Μ. Ανατολής, των αραβικών χωρών και της Β. Αφρικής, προφανώς επειδή προσέκρουε σε μεγάλα ανταγωνιστικά συμφέροντα, έμεινε στις εξαγγελίες.

Ατόνησαν και τα σχέδια που είχαν εξαγγείλει από κοινού ΕΥΑΘ και εταιρεία Μαλαματίνα (ιδιοκτήτρια των νερών Δουμπιά) για τη σύσταση κοινής εταιρείας επεξεργασίας και εμφιάλωσης νερού.

Κατά πληροφορίες η μακεδονική εταιρεία αναζητά πλέον επενδυτικό σχήμα για να μεταβιβάσει την εταιρεία νερού. Η παρουσία των μεγάλων κυρίως πολυεθνικών από τον χώρο των τροφίμων και ποτών όπως οι Νestle, CocaCola, ΡepsiCo-ΗΒΗ και Αθηναϊκή Ζυθοποιία, έχει δυσκολέψει την είσοδο των τοπικών παραγωγών σε κεντρικά σημεία πώλησης και σε αλυσίδες λιανικής. Σ’ αυτό έχει συμβάλει και το υψηλό κόστος διανομής με αποτέλεσμα οι μεγάλες εταιρείες να νέμονται έως και το 90% του συνολικού τζίρου.

Ωστόσο η εκμετάλλευση νερού παραμένει μία ακριβή υπόθεση όχι τόσο για την αξία του προϊόντος, όσο για το κόστος συσκευασίας προώθησης και διακίνησής του. Η τιμή μιας φιάλης των 500 ml χρεώνεται 10 λεπτά από την εταιρεία εμφιάλωσης για να καταλήξει στα 50 λεπτά στο σημείο λιανικής πώλησης, Εντούτοις εταιρείες, όπως οι Χήτος ΑΒΕΕ, Ηπειρωτική Βιομηχανία Εμφιαλώσεων (Βίκος), Δίρφυς Α.Ε και Σουρωτή μαζί με τις μικρές εταιρείες τοπικού ενδιαφέροντος, έχουν ποσοστό μεγαλύτερο του 30%, στην πίτα της αγοράς.

Διεθνής αγορά

Η Market Research εκτιμά ότι η αγορά εμφιαλωμένου νερού στις Ευρώπη, ΗΠΑ, και Ιαπωνία θα κινηθεί προσεχώς με μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 5,3%. Ήδη η ετήσια κατανάλωση στις χώρες αυτές ξεπερνά τα 200 εκατ. μπουκάλια νερό, εκ των οποίων μόλις το 23,4% ανακυκλώνεται.

Μερίδιο 10% για την ιδιωτική ετικέτα

Η αγορά εμφιαλωμένου νερού την περίοδο του δωδεκαμήνου έως και το Μάιο του 2010 παρουσίασε κάμψη έως και 3%. Εταιρείες εμφιάλωσης κυρίως από την περιφέρεια -εξυπηρετώντας μεγάλες αλυσίδες λιανικής- δραστηριοποιούνται και στην αγορά ιδιωτικής ετικέτας, η οποία τον τελευταίο χρόνο επεκτείνεται σε βάρος των επώνυμων προϊόντων νερού.

Το αποτέλεσμα είναι η ιδιωτική ετικέτα να διεκδικεί μερίδιο 10%, μόλις μία ποσοστιαία μονάδα χαμηλότερα από το μερίδιο της 3Ε. Ακολουθούν η Βήκος και η Σουρωτή με μερίδια 8-9%. Από 5-7% διεκδικούν η Pepsico-ΗΒΗ και η Αθηναϊκή Ζυθοποιία. Οι μεγάλες εταιρείες του κλάδου επιχειρούν να ανακάμψουν με προωθητικές ενέργειες πέραν των εκπτωτικών παροχών. Παράδειγμα η είσοδος σε νέα προϊόντα νερού με βιταμινούχα και άλλα συστατικά.

Σουρωτή

Ακόμη και η δημοτική επιχείρηση της «Σουρωτή» επιχειρεί τα πρώτα της βήματα σε νέα είδη. Κατά πληροφορίες τοποθετεί στην αγορά μία νέα Σουρωτή ενισχυμένη με άρωμα τσαγιού το οποίο θα παρασκευάζεται φασόν σε μονάδα της γειτονικής Βουλγαρίας. Στο μετοχικό σχήμα της δημοτικής εταιρείας παραμένει ο επιχειρηματίας Θωμάς Λιακουνάκος ο οποίος έκανε διά του εκπροσώπου του την εμφάνισή του στην πρόσφατη γενική συνέλευση δίνοντας έτσι απάντηση σε φήμες για την τύχη των μετοχών του (20%).