Ισοτιμία

Tου Φώτη Κόλλια

Στην πιο δύσκολη περίοδο του οργανισμού αναλαμβάνει τα ηνία του ΟΠΑΠ ο Γιάννης Σπανουδάκης. Τα ανοικτά μέτωπα για τον διευθύνοντα σύμβουλο του οργανισμού και τον πρόεδρο Χ. Σταματόπουλο είναι πολλά: από τα σχέδια της κυβέρνησης για περαιτέρω μετοχοποίηση του οργανισμού, μέχρι τον ισχυρό ανταγωνισμό στο διαδικτυακό στοιχηματισμό και την ανάγκη περαιτέρω τεχνολογικής αναβάθμισης προκειμένου να διευρύνει την γκάμα παιχνιδιών.

Ο 57χρονος χημικός μηχανικός εγκατέλειψε την καριέρα του στην πολυεθνική εταιρεία Dow Chemical («φυτώριο» πολλών στελεχών ελληνικής καταγωγής που σήμερα διοικείται από τον Ελληνοαυστραλό Ανδρέα Λιβέρη), προκειμένου να επιστρέψει στην Ελλάδα τον Μάρτιο του 2001.

Με απόφαση του τότε πρωθυπουργού Κ. Σημίτη αντικατέστησε τον παραιτηθέντα Πέτρο Συναδινό στη θέση του διευθύνοντος συμβούλου της Οργανωτικής Επιτροπής Ολυμπιακών Αγώνων «Αθήνα 2004». Κατά σύμπτωση, το όνομα του κ. Συναδινού κυκλοφορούσε τους τελευταίους μήνες για τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου του ΟΠΑΠ, την οποία κατέλαβε τελικά ο Γ. Σπανουδάκης.

Η καριέρα

Ο Γ. Σπανουδάκης, που γεννήθηκε το 1953 στα Χανιά, είναι πτυχιούχος του Χημικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών (με μεταπτυχιακό και διδακτορικό από το Λονδίνο), ήταν επικεφαλής του διεθνούς τμήματος της Dow Polypropylene με έδρα τη Ζυρίχη της Ελβετίας καθώς είχε εγκαταλείψει την Ελλάδα από το 1985. Επί μία δωδεκαετία κατείχε ανώτερες στελεχιακές θέσεις σε τομείς marketing, πωλήσεων και επιχειρησιακής λειτουργίας θυγατρικών εταιρειών της Dow Chemical στην Ευρώπη. Από το 1996 και έως το 2001 διετέλεσε Γενικός Διευθυντής (Global Business Director) του τμήματος πολυπροπυλενίου της Dow Chemical.

Πριν φύγει για το εξωτερικό είχε εργαστεί, την περίοδο 1983 84, ως ειδικός σύμβουλος στο Υπουργείο Βιομηχανίας, Έρευνας και Τεχνολογίας. Στην «Αθήνα 2004» είχε σειρά αρμοδιοτήτων, μεταξύ των οποίων και η ασφάλεια των Ολυμπιακών Αγώνων. Χαμηλών τόνων, κατάφερε να συμβιώσει με την Γ. Αγγελοπούλου και να «αναστήσουν» την οργανωτική επιτροπή, η οποία τα προηγούμενα χρόνια είχε περάσει από πολλές διοικητικές και οργανωτικές περιπέτειες, με αποτέλεσμα να βρίσκεται στο στόχαστρο της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής (ΔΟΕ).

Μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ο Γιάννης Σπανουδάκης προτίμησε να μείνει στην Ελλάδα. Τον Οκτώβριο του 2005 μπήκε στο διοικητικό συμβούλιο της ιστορικής βιομηχανίας Α. Γ. Πετζετάκις και τον Φεβρουάριο του 2006 ανέλαβε τη θέση του αντιπροέδρου και του διευθύνοντος συμβούλου, με στόχο να αντιμετωπίσει τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα της εταιρείας.

Όσοι τον γνωρίζουν υποστηρίζουν ότι προσπάθησε να βγάλει από το οικονομικό τέλμα την Πετζετάκις. Από το τέλος του 2005 είχαν «χτυπήσει» τα δύο κοινοπρακτικά δάνεια (συνολικού ύψους 65 εκατ. ευρώ) της ιστορικής εταιρείας. Υπό τον Γ. Σπανουδάκη επετεύχθη συμφωνία για αναχρηματοδότηση των κοινοπρακτικών δανείων αλλά και η έκδοση δύο νέων ομολογιακών δανείων. Όμως, η αύξηση των τιμών των πρώτων υλών, η διεθνής κρίση και τα πολυετή βάρη του Ομίλου Πετζετάκις δυσκόλεψαν το έργο του διευθύνοντος συμβούλου. Τελικά, στις αρχές Δεκεμβρίου 2008 ο Γ. Σπανουδάκης υπέβαλε την παραίτησή του.

Με τους διεθνείς οίκους να είναι έτοιμοι να «πυροβολήσουν» τον ΟΠΑΠ ως «δεινόσαυρο» που θα χάσει μερίδιο από τους δεκάδες ευκίνητους «παίκτες» στο διαδικτυακό στοίχημα, ο Γιάννης Σπανουδάκης θα έχει δύσκολο ρόλο. Όμως, τις τελευταίες ημέρες εντείνονται οι πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η κυβέρνηση ετοιμάζει νομοθετική παρέμβαση για το διαδικτυακό στοίχημα, προκειμένου να προστατεύσει τον οργανισμό (σε μια περίοδο που προωθεί την παραχώρηση επιπλέον ποσοστού σε ιδιώτες), αλλά και να αυξήσει τα έσοδα του Δημοσίου.

Στη θεωρία, ο ΟΠΑΠ έχει 20ετή σύμβαση αποκλειστικότητας για το «Πάμε Στοίχημα» με βάση το νόμο 2433/96. Στην πράξη, πολλές διεθνείς εταιρείες ασχολούνται με το Διαδικτυακό Στοίχημα σήμερα στην Ελλάδα προσφέροντας, μάλιστα, υψηλότερες αποδόσεις από τις αντίστοιχες του ΟΠΑΠ.

Το γαλλικό μοντέλο και η δύσκολη εξίσωση της ιδιωτικοποίησης

Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ φαίνεται ότι προσανατολίζεται στην υιοθέτηση του γαλλικού μοντέλου προκειμένου να περιορίσει τη δράση των ξένων εταιρειών, οι οποίες πραγματοποιούν τεράστιους τζίρους στην Ελλάδα χωρίς να πληρώνουν ούτε ένα ευρώ σε φόρους. Οι περιορισμοί στη διαφήμιση και τα άλλα αστυνομικά μέτρα δεν έχουν μέχρι στιγμής αποδώσει.

Στη Γαλλία ο Νικολά Σαρκοζί προχώρησε στην εφαρμογή ενός συστήματος αδειοδότησης των εταιρειών διαδικτυακού στοιχήματος. Με βάση πρόσφατο νόμο, οι εταιρείες πρέπει να αιτηθούν άδειας από το γαλλικό δημόσιο, να πληρώσουν ένα καθόλου ευκαταφρόνητο ποσό γι' αυτήν και να τηρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές. Διαφορετικά, δεν θα επιτρέπεται η πρόσβαση στους δικτυακούς τους τόπους.

Στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπάρχουν διιστάμενες απόψεις όσον αφορά τις διάφορες απαγορεύσεις που επιχειρούν να βάλουν οι κυβερνήσεις της Γηραιάς Ηπείρου στις εταιρείες τυχερών παιχνιδιών μέσω Διαδικτύου. Ο Γ. Σπανουδάκης δήλωσε προ ημερών στο Reuters ότι ο ΟΠΑΠ θα προχωρήσει σε αναβάθμιση του «Στοιχήματος» ενόψει του Παγκόσμιου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου τον Ιούνιο. Παρά τη δυσμενή συγκυρία ο οργανισμός αναμένεται ότι θα αυξήσει τα έσοδά του από το «Στοίχημα» εξαιτίας του Mundial.

Όσο για το σχέδιο περαιτέρω ιδιωτικοποίησης, η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με μια δύσκολη εξίσωση. Από τη μία πλευρά, η παραχώρηση ποσοστού περί το 14% (σύμφωνα με πληροφορίες που δεν έχουν επιβεβαιωθεί ή διαψευστεί) από το 34,37% που ελέγχει θα μπορούσε να αποφέρει στο Δημόσιο περί τα 700 εκατ. ευρώ. Από την άλλη, το Δημόσιο εισέπραξε πέρυσι από τον ΟΠΑΠ (μερίσματα, φόρος εισοδήματος, φόροι επί των παιγνίων, κ.λπ.) περί τα 690 εκατ. ευρώ.

Σε πρόσφατη έκθεση της Alpha Finance αναφερόταν ότι ο ΟΠΑΠ είναι μια «αγελάδα μετρητών» για το ελληνικό δημόσιο και η διάθεση περαιτέρω ποσοστού θα περιορίσει τα ετήσια έσοδα από τον οργανισμό.

Στην ίδια έκθεση αναφερόταν ότι πρέπει να θωρακιστεί ο ΟΠΑΠ από τον ανταγωνισμό, γιατί διαφορετικά θα υπάρξει περιορισμένο επενδυτικό ενδιαφέρον από το εξωτερικό. Το μονοπώλιο που κατέχει ο ΟΠΑΠ, που στην ουσία ισχύει μόνο στη θεωρία, λήγει σε δέκα χρόνια (το 2020).

Κατευθείαν στα βαθιά

Ο Γ. ΣΠΑΝΟΥΔΑΚΗΣ προσπαθεί να κλείσει τα ανοικτά μέτωπα που παρέλαβε. Ήδη πραγματοποιήθηκε συνάντηση με τους πράκτορες, προκειμένου να ξεκινήσει η εφαρμογή της σύμβασης που υπέγραψαν οι δύο πλευρές επί των ημερών της διοίκησης Χρ. Χατζηεμμανουήλ.

Η Επιτροπή Πρακτορείων και Ειδικών Θεμάτων που συγκρότησε το νέο διοικητικό συμβούλιο του ΟΠΑΠ πραγματοποίησε τις πρώτες συνεδριάσεις. Στην Επιτροπή συμμετέχει τόσο ο διευθύνων σύμβουλος του οργανισμού, όσο και ο πρόεδρος της ομοσπονδίας των πρακτόρων Κ. Τοπτσίδης. Οι πράκτορες, οι οποίοι πλήττονται από το διαδικτυακό στοιχηματισμό, ζητούν άμεσα μέτρα για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του «Στοιχήματος», για παράδειγμα με την εφαρμογή του ζωντανού στοιχηματισμού (Live Betting).

Η νέα ενιαία εταιρική εικόνα των πρακτορείων, προσπάθεια που ξεκίνησε επί των ημερών της προηγούμενης διοίκησης, αποτελεί, επίσης, μία από τις προτεραιότητες του νέου διευθύνοντος συμβούλου. Η στάση που θα τηρήσουν οι πράκτορες θα κριθεί, πάντως, κατά τη γενική συνέλευση της ομοσπονδίας που έχει προγραμματιστεί για τις αρχές του Μαρτίου.

Αντοχές απέναντι στην κρίση

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ από τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική οικονομία αναμένεται να αποτυπωθούν στα οικονομικά αποτελέσματα του ΟΠΑΠ για το 2009, υποστηρίζουν οι αναλυτές. Πρόσφατη έκθεση της ΑΤΕ Securities ανέβαζε τα έσοδα του οργανισμού στα 5,4 δισ. ευρώ και τα κέρδη μετά φόρων στα 670 εκατομμύρια (μικρή πτώση 8% σε σύγκριση με το 2008).

Η συγκρατημένη πτώση τόσο στα έσοδα όσο και στα κέρδη δείχνει όμως ότι ο ΟΠΑΠ διαθέτει προς το παρόν αντοχές απέναντι στην κρίση. Οι αναλυτές προβλέπουν ότι και το 2010 θα υπάρξει μικρή μείωση τόσο στον τζίρο όσο και στην κερδοφορία του οργανισμού.

Η ΑΤΕ Securities προέβλεπε ότι τα έσοδα στην τρέχουσα χρήση θα φτάσουν τα 5,39 δισ. ευρώ με τα κέρδη προ φόρων στα 650 εκατ. ευρώ. Οι αναλυτές επισημαίνουν την υψηλή ρευστότητα που διατηρεί ο ΟΠΑΠ, αλλά και το γεγονός ότι παρά τη δύσκολη κατάσταση στην οικονομία, η ζήτηση στα τυχερά παιχνίδια διατηρείται σε ικανοποιητικά επίπεδα.

Πολλά θα κριθούν και από την τυχόν επιβολή του φόρου 10% επί των κερδών στα τυχερά παιχνίδια που είχε ανακοινώσει η προηγούμενη κυβέρνηση, αλλά «πάγωσε» το ΠΑΣΟΚ. Στα χρηματιστηριακά γραφεία υποστηρίζουν ότι στην περίπτωση που η κυβέρνηση αντιμετωπίσει δυσκολίες στην αύξηση των δημόσιων εσόδων, ενδέχεται να επιβάλει τελικά το συγκεκριμένο φόρο ο οποίος είχε προκαλέσει αντιδράσεις τόσο από πλευράς ΟΠΑΠ όσο και από πλευράς πρακτόρων.